“Ik begrijp je!”
Het zaaltje zit goed vol. Ongeveer dertig mensen zitten ingespannen te kijken naar een blaadje papier. Dat blijkt een brief te zijn, die door een gemeente-instelling is gestuurd naar een inwoner die de taal niet heel goed beheerst. Het gaat over een kind, háár kind, en over aanmelding voor onderwijs. Ze komt er niet goed uit met behulp van google-translate, en een buurvrouw waar ze vaak bij aanklopt, is met vakantie.
Volstrekt warrig
“Wat vinden we van deze brief...” vraagt onderzoeker inclusie Jeanet van de Korput van Windesheim. “Een ramp van een brief...” zegt een van de deelnemers aan deze workshop. “Moeilijke woorden, ingewikkelde zinnen, de boodschap is niet duidelijk, en er wordt niet eens een telefoonnummer gegeven om te bellen.” Iemand anders analyseert: “Teveel actiepunten, teveel verschillende lettertypes, het is niet duidelijk wat ze van de lezer willen. Volstrekt warrig.” Iemand anders zegt: “Je hoeft geen beperking te hebben of laaggeletterd te zijn om niet te begrijpen waar die brief wel over gaat, zeg maar. Als ik deze brief zou krijgen zou ik ‘m wegleggen en er niets mee doen.”
Aan de slag
In de rest van deze af en toe hilarisch verlopende workshop wordt er voor de verandering eens een keer écht gewerkt. De deelnemers gaan zelf aan de slag met het opstellen en verbeteren van de voorbeeldbrieven van overheden en instellingen. De les: “Het zou goed zijn als iedereen brieven en websites kan begrijpen. Mensen weten vaak niet waar ze hulp kunnen krijgen, of ze vragen geen zorg aan waar ze wel recht op hebben” zegt een van de onderzoekers van Windesheim.
Moeilijke woorden, ingewikkelde zinnen, de boodschap is niet duidelijk.
Pre-test je brieven
Aan het eind van de workshop lopen de mensen het zaaltje uit met gegrinnik over die arme overheden die zo hun best doen maar nét de verkeerde toon treffen. We hebben tips gekregen over taal en brieven, en we hebben een overzicht gekregen over waar je kunt beginnen om brieven en websites begrijpelijker te maken. Een van de belangrijke lessen als je zelf schrijft: pre-test je brieven bij de juiste mensen, en geef hele directe telefoonnummers als mensen met vragen zitten. En zorg ook dat de telefoon dan wordt opgenomen door iemand die weet waar het over gaat!